Hipnoza i hipnoterapia – czym są, jak działają i w czym mogą pomóc

W tym odcinku zajmiemy się merytorycznymi kwestiami dotyczącymi hipnozy i hipnoterapii.

Zanim jednak dowiesz się, jakie wspaniałe rzeczy możesz osiągać, pracując nad swoim umysłem, pozwól, że zapytam Cię o pierwsze skojarzenie z hipnozą. Możesz oczywiście napisać je w komentarzu na YouTube.

W telewizji, serialach i przekazach międzyludzkich krąży bardzo dużo durnych mitów na temat rzekomej hipnozy. Dlatego właśnie tutaj, za pomocą hipnoedukacji, wyjaśnimy wszystkie kwestie.

Ta edukacja powstaje też po to, aby moi klienci, a także osoby zainteresowane tematem, mogły dokładnie zrozumieć, jak to działa, a tym samym zmniejszyć swoje ewentualne obawy przed przystąpieniem do procesu.

Na terapię ludzie przychodzą nie tylko po to, aby coś wzmocnić, jak na przykład w sporcie, ale też po to, aby pozbyć się wielu problemów czy coś zmienić w swoim życiu. Dlatego rozwianie wątpliwości to cel tego artykułu.

Sam, oprócz sportu, rozwiązywałem swoje problemy z uzależnieniem i traumami z dzieciństwa właśnie hipnozą, więc doskonale rozumiem, że otwarcie się przed terapeutą nie zawsze jest komfortowe. Mam nadzieję, że kiedy skończysz czytać lub słuchać ten odcinek, z większym spokojem i zaufaniem do hipnozy podejdziesz do zwiększania jakości swojego życia.

Czym jest hipnoza?

Hipnoza to nic innego jak naturalny stan Twojego umysłu. Koniec i kropka.

Jest to stan, przez który każdy z nas przechodzi wiele razy w ciągu dnia, ponieważ stan hipnozy charakteryzuje się ominięciem czynnika krytycznego świadomego umysłu, wysokim poziomem koncentracji na jakiejś czynności, zmniejszonym docieraniem do nas innych bodźców oraz zwiększoną podatnością na sugestie.

Kojarzysz stan flow? Czyli stan, kiedy dosłownie całym sobą czujesz to, co robisz, i jesteś wkręcony na maksa? Na przykład przy wspominaniu przeszłości, marzeniach, super treningu, czytaniu interesującej książki, oglądaniu filmu albo wykonywaniu innej czynności, którą robisz z pasją.

Gratuluję — właśnie wszedłeś w stan hipnozy.

W psychologii hipnozę opisuje się jako indukcję stanu, w którym sugestia może wpływać na doświadczenie: odczucia w ciele, emocje, percepcję, myśli i zachowanie.

Stan transu, czyli hipnoza na co dzień

W stan transu, czyli inaczej hipnozy, możesz wejść, robiąc coś długiego i monotonnego, na przykład jadąc samochodem. Na pewno kojarzysz moment, kiedy orientujesz się, że przejechałeś 50 kilometrów i nie pamiętasz dokładnie, co robiłeś w tym czasie.

Choć sobie tego nie uświadamiasz, często jesteś w stanie hipnotycznego transu. Często w języku polskim używa się takich sformułowań jak: „robisz coś jak zahipnotyzowany”, „jesteś w transie, kiedy robisz to czy tamto”, „zawiesiłeś się na czymś” — co dowodzi powszechności stanu hipnozy.

Z tego, co tutaj piszę, wynika, że możesz mieć otwarte oczy i być w stanie hipnozy. I dokładnie tak jest.

Hipnoza to jeden ze stanów, w których pracuje Twój umysł. Umysł działa w dwóch głównych trybach: czuwaniu i śnieniu. Hipnoza to trzeci, specjalny tryb czuwania — stan skoncentrowanej uwagi, w którym łatwiej pracować z wyobraźnią, emocjami i sugestią.

Stan hipnozy to stan pomiędzy dwoma głównymi stanami, dlatego z dużym powodzeniem wykorzystuje się go do zmian w części umysłu zwanej podświadomością, która jest siedzibą naszych cech, nawyków, doświadczeń, reakcji i wspomnień. Pogłębionego stanu transu hipnotycznego używa się właśnie do kontaktu z tą częścią umysłu, która odpowiednio pokierowana daje skuteczne i trwałe zmiany w naszym życiu.

Wyobraźnia a reakcje ciała

Co ciekawe, dla naszego mózgu nie ma większej różnicy, czy coś się dzieje, czy tylko to sobie wyobrażamy. Właśnie na wyobrażenia reaguje on w bardzo podobny sposób jak na rzeczywistość zewnętrzną.

Kiedy myślisz o czymś mega przyjemnym, możesz poczuć, jak Twoje ciało reaguje przyjemnymi doznaniami. Natomiast kiedy pomyślisz przykładowo o kimś, kogo nie lubisz, czujesz złość.

Ciekawe zjawisko, prawda? Tylko sobie pomyślałeś, a chemia mózgu zrobiła swoje.

Ćwiczenie z cytryną

Kolejny taki przykład to cytryna. Zamknij oczy, jeśli słuchasz tego na YouTube, a jeśli to czytasz na stronie, to zaangażuj teraz wszystkie swoje zmysły.

Wyobraź sobie, że siedzisz w kuchni. Podchodzisz do lodówki, otwierasz jej drzwi, a na środkowej półce widzisz dużą, jędrną, żółciutką cytrynę. Czujesz na skórze chłodne powietrze, które wydobywa się z lodówki. Widzisz też inne super smaczki na innych półkach, ale bierzesz do ręki właśnie cytrynę.

Czujesz dotykiem jej strukturę. Odkładasz ją na deskę, a do drugiej ręki bierzesz ostry, długi nóż. Jednym pociągnięciem noża przekrajasz cytrynę i widzisz, jak z jej środka wydobywa się błyszczący sok. Podnosisz jedną połówkę, aby poczuć, jak pachnie.

Teraz przechylasz głowę lekko do tyłu i naciskasz mocno na cytrynę, a kwaśny sok spływa Ci do ust i na podłogę. A za plecami słyszysz głos drugiej połówki… swojej drugiej połówki, a nie drugiej połówki cytryny. 🙂

„Co ty robisz z tą cytryną? Sprzątaj tę podłogę!”

A Ty odpowiadasz:
„Robię hipnoedukację z Mentalnym Kosiorem!”

Czy w Twoich ustach pojawiło się więcej śliny? Czy lekko się skrzywiłeś na wyobrażenie smaku soku z cytryny na języku? Czy widziałeś, słyszałeś lub czułeś to krótkie ćwiczenie?

Czy nie wydaje Ci się fascynujące, że możemy sobie coś wyobrazić, a nasze ciało zareaguje tak, jakby to było rzeczywiste wydarzenie?

Fale mózgowe, sugestia i stan alfa

Jeśli hipnoza brzmi dla Ciebie zbyt abstrakcyjnie, możesz sobie ją zamienić na trening wyobrażeniowy w stanie alfa. Stan alfa odnosi się do fal mózgowych, które można zmierzyć na przykład w badaniu EEG.

Fale alfa oraz theta to fale, które możemy zauważyć podczas hipnotycznego transu. Możemy jeszcze wymienić fale beta, na których codziennie funkcjonujemy — na przykład teraz, kiedy to czytasz lub oglądasz — oraz delta, czyli stan nieświadomości, snu.

Wykorzystując fale mózgowe, które sprzyjają hipnozie, zwiększa się podatność na sugestie.

Sugestie to nic innego jak informacje wprowadzane na różne sposoby, które mogą zmieniać mapę naszej rzeczywistości, czyli tego, jak odbieramy nasz świat. Sugestie w stanie hipnozy są po to, aby nakierować nas na zmianę odczuć, obrazu, emocji czy reakcji — na taki, jaki chcemy osiągnąć, lub taki, jakiego chcemy się pozbyć.

Sugestie kierują naszą wyobraźnią podczas sesji, kierują uwagą, budują skojarzenia i ustawiają oczekiwany rezultat.

Afirmacje, autosugestia i podświadomość

Sugestie to na przykład afirmacje, czyli celowe zdania, które możesz powtarzać codziennie rano i wieczorem, aby programować określony sposób myślenia i działania. Inaczej mówiąc: zmieniać swoją tożsamość na taką, jaką chcesz.

Co ciekawe, właśnie rano tuż po wstaniu i wieczorem tuż przed zaśnięciem obecne są te same fale mózgowe, które widać w hipnozie. A więc mamy większy dostęp do podświadomego umysłu dzięki ominięciu czynnika krytycznego świadomego umysłu, który jest swego rodzaju filtrem informacji, które do nas dopływają.

Wynika z tego prosty fakt, że te dwie pory dnia idealnie nadają się do programowania swojego umysłu. Mają też wiele innych zalet. Na przykład takie autosugestie nakierowują umysł na działanie, a wieczorem, przed zaśnięciem, wprowadzane do umysłu np. za pomocą nagrań, które możecie u mnie kupić, sprzyjają przeprogramowywaniu naszej podświadomości podczas snu.

Nasza podświadomość nigdy nie śpi — w końcu ktoś musi za nas oddychać i wykonywać nieskończone procesy wewnętrzne, o których nie musimy myśleć.

Umysł podświadomy może być wspaniałym kompanem i Twoim przyjacielem albo okrutnym panem. Wszystko zależy od tego, czy rozumiesz, jak działa. Bez względu na to, jak Twój umysł na ten moment pracuje, jego najważniejszą funkcją jest zapewnienie Ci minimum, abyś przeżył.

Może tak być, że wiele podświadomych schematów wcale Ci nie służy w teraźniejszości, ale w przeszłości pomagały Ci poradzić sobie z życiem.

Popatrz na te zdania:

• znowu zjadłem więcej, niż chciałem,
• znowu zachlałem albo palę w weekend,
• znowu nakrzyczałem na dziecko,
• znowu nie pozwoliłem sobie na odpoczynek,
• znowu nie dotrzymałem sobie słowa,
• znowu nie zrobiłem tego, co sobie od lat obiecuję,
• znowu nie mogę oderwać się od telefonu,
• znowu nie wierzę w siebie,
• znowu źle o sobie myślę,
• znowu myślę o przykrych rzeczach z przeszłości,
• znowu nie osiągam swojego celu,
• znowu skupiam się nie na tym, na czym powinienem,
• znowu czuję lęk przed wystąpieniem.

I wiele, wiele innych „znowu”.

Więc znowu zaczniesz od poniedziałku, próbując używać silnej woli, która jest domeną umysłu świadomego, a który jest o wiele słabszy niż potężna podświadomość. I prawdopodobnie znowu za jakiś czas nie dowieziesz wyniku.

Nie masz już dość ciągłego szarpania się z życiem? Zanim znowu podejdziesz do próby, pozwól sobie dalej poznawać moc hipnozy.

Jak działa podświadomość?

Podświadomość nie myśli ani nie analizuje. Podświadomość przyjmuje sugestie i realizuje je w Twoim życiu.

Jej cechą jest wprowadzanie spójności między Twoim światem wewnętrznym a światem zewnętrznym, który nazywamy rzeczywistością. Człowiek poddany hipnozie może zainstalować bardzo potężne przekonania bezpośrednio do naszej „płyty głównej”. Podświadomość przyjmuje to bez analizy i zaczyna zmieniać Twoje życie według nowych sugestii.

Jako dzieci nie mieliśmy wpływu na to, jak chcemy myśleć. Dziś możesz sam zdecydować, kim chcesz być, przeinstalowując ograniczające Cię przekonania.

„JAKOŚĆ TWOJEGO ŻYCIA ZALEŻY OD JAKOŚCI TWOICH MYŚLI”

Niemal wszystkie myśli, które mamy w ciągu dnia, się powtarzają, więc najprostszym sposobem jest przerwanie ciągu myślowego, a nie samego zachowania, które jest wypadkową myśli i emocji.

Zajmij się przyczyną, a pozbędziesz się skutecznie problemu. Witamy w świecie hipnozy.

Czym jest czynnik krytyczny świadomego umysłu?

Wracając do czynnika krytycznego świadomego umysłu — jest to filtr umysłu świadomego, który ocenia sugestie i broni starych przekonań.

W hipnozie ten filtr się rozluźnia, czyli spada czujność analityczna, dzięki czemu łatwiej tworzyć nowe skojarzenia, reakcje i pożądane zmiany — bez utraty kontroli i w zgodzie z wartościami klienta.

I tutaj przejdziemy płynnie do kolejnego tematu.

Hipnoterapia – na czym polega?

W hipnoterapii hipnoza jest narzędziem do pracy nad zmianą, a więc terapeuta czy trener, który wykorzystuje ten sposób, pracuje nad problemem, z którym przychodzi klient.

Bardzo ważne jest to, że podczas transu nie wydarzy się nic, czego klient by nie chciał albo na co by nie pozwolił. Podczas sesji to klient kontroluje proces i nie traci świadomości.

Terapeuta prowadzi klienta przez proces, który zachodzi w wyobrażeniach klienta, a więc można powiedzieć, że terapeuta jest poniekąd przewodnikiem wewnętrznej przemiany klienta.

Dodatkowo każda zmiana w podświadomości może prowadzić do pozytywnych zmian w innych aspektach życia.

Czy podczas hipnozy traci się kontrolę?

Czy utrata świadomości może się zdarzyć podczas hipnozy? Tak — gdy klient zaśnie.

Zaśnięcie nie przerywa procesu, ponieważ terapeuta pracuje z podświadomością. Nawet jeśli ktoś zaśnie, to nadal nie wydarzy się nic, czego byśmy nie chcieli. Czyli nie oddasz nikomu kluczyków do auta, nie zostawisz portfela ani nie przyznasz się do niczego, czego nie chciałbyś powiedzieć.

Twój wewnętrzny system wartości na to nie pozwoli. Możesz czuć się bezpiecznie. Nie tracisz kontroli, a wręcz przeciwnie — zyskujesz więcej kontroli, bo w końcu możesz mieć takie życie, jakie chcesz.

Hipnoza sceniczna a hipnoterapia

Kiedy zacząłem interesować się hipnozą i o niej mówić, zauważyłem, że najwięcej skojarzeń ludzie mają z hipnozą sceniczną. Ta forma show, jakim jest sceniczna hipnoza, jest przeze mnie pogardzana.

Hipnoza sceniczna i przedstawianie hipnozy w błędny sposób podczas filmów czy seriali robią krzywdę ludziom, którzy mogliby bardzo skorzystać, a jednak mają błędne przekonanie o działaniu hipnozy, które nie ma nic wspólnego z hipnoterapią.

Hipnoza sceniczna to proces, gdzie hipnotyzer po pierwsze wybiera osoby bardzo podatne na sugestie — jeśli wybrałby inną, mogłaby mu zepsuć show. Po drugie, wprowadza je za pomocą technik w silny stan konfuzji, np. szarpnięciem ręki czy innym gestem. A po trzecie działa efekt społeczny, efekt autorytetu i presja społeczna.

A co z magicznym wahadełkiem? Skupienie się na jednym punkcie z dodatkowym prowadzeniem za pomocą słów czy oddechu może wpływać na wzrok, a to powoduje zwiększoną koncentrację oraz zawężenie uwagi — i mamy wstęp do indukcji hipnotycznej.

Od dzisiaj już wiesz, że to żaden magiczny bajer, tylko nauka.

Do gabinetu hipnoterapii przychodzi się przede wszystkim po osobistą zmianę i nie ma mowy o tym, aby zrobić coś wbrew sobie.

Hipnoza to narzędzie, nie sztuczka

A więc…

Hipnoza nie jest magiczną sztuczką, tylko narzędziem opierającym swoje działanie na naturalnych stanach mózgu. Hipnoza to współpraca klienta z terapeutą, która za pomocą technik prowadzi go do świata wewnętrznego, aby dokonać zmiany.

Hipnoza to nie sztuczka. Hipnoza to twarde narzędzie dostępne już zaraz u mnie.

Króciutka wstawka reklamowa. 🙂

Nie ma ludzi odpornych na hipnozę, ponieważ hipnoza to nasz naturalny stan. Są za to osoby oporne na sugestie, co może utrudniać proces, jeśli klient nie chce zmiany.

Czy hipnoza może nie być skuteczna? Żadna technika terapeutyczna nie ma 100% skuteczności. Wiele zależy od nastawienia klienta i dobrego zaadresowania problemu. Ja sam miałem wiele sesji i każda przynosiła pożądany rezultat.

Bycie osobą analityczną nie przeszkadza w procesie. Do każdego klienta dobiera się techniki według jego położenia na skali podatności.

Krótka historia hipnozy

Pierwszym lekarzem, który odkrył hipnozę w wersji oldschoolowej, był Franciszek Antoni Mesmer. Stworzył on teorię „magnetyzmu”. Teoretyzował, że wszędzie w powietrzu unosi się jakiegoś rodzaju „fluid magnetyczny”, a choroby zakłócają jego przebieg w ciele, co jest ich przyczyną.

Na początku praktyki, za pomocą namagnesowanych metali, przejeżdżał wzdłuż skóry, co powodowało wyleczenie.

Następnie swoje praktyki wykonywał podczas specjalnych seansów, gdzie rozmieszczał pacjentów już bez kawałków metalu, spacerował, dotykał ich i opowiadał o spektakularnych, pozytywnych efektach swojej terapii.

Dzisiaj to, co mówi lekarz, a my uznajemy za prawdę, potocznie nazywa się efektem białego fartucha. Mamy tu do czynienia z efektem siły sugestii, co jest zjawiskiem wykorzystywanym w każdej dziedzinie życia — od mediów, przez rodzinę, aż po samą hipnozę.

Potem byli jego naśladowcy, aż dochodzimy do pana, który nazywał się James Braid. Słusznie zauważył, że w dużej mierze skuteczność terapii opiera się na relacji hipnoterapeuta–klient.

James Braid uważał także, że środkiem prowadzącym do hipnozy jest wykorzystanie skupienia wzroku na jednym punkcie, co jest oczywiście tylko po części prawdą i jest jednym ze sposobów, aby wprowadzić kogoś w hipnotyczny trans. Ten element nazywamy fiksacją wzroku. Znowu nauka, a nie żadna magia.

Kolejny pan w historii hipnozy to ojciec nowoczesnej hipnozy — Milton Erickson, człowiek, który zrobił z hipnozy narzędzie nowoczesnej terapii.

W wieku 17 lat Erickson zachorował na polio i przez długi czas zmagał się z ciężkimi ograniczeniami fizycznymi. W opisach jego życia mocno podkreśla się, że w okresie rekonwalescencji rozwinął wyjątkową wrażliwość na komunikację niewerbalną — ton głosu, mikroreakcje i mowę ciała — oraz ogromną ciekawość tego, jak umysł uczy się i zdrowieje.

Erickson zmienił sposób myślenia o terapii hipnozą. Słynął z tego, że dobierał sposób do człowieka, a nie do teorii. Dziś powiedzielibyśmy: terapia „szyta na miarę” — inne wejście w trans, inne metafory, inne zadania dla sportowca, inne dla osoby w lęku, inne dla przedsiębiorcy, inne dla uzależnień.

Jest to w zgodzie ze mną, ponieważ ja uważam, że hipnoterapeuta jest swego rodzaju światłem latarki, które pomaga klientowi zobaczyć, jak wielkie zasoby posiada sam w sobie, i pomóc mu w osobistej transformacji.

W czym może pomóc hipnoza?

Kiedy właśnie uświadamiasz sobie po moim tekście, że hipnoza może pomóc Ci w wielu elementach Twojego życia, zastanawiam się, jak szybko zauważysz pozytywne zmiany po zastosowaniu hipnoterapii.

Mam nadzieję, że hipnoza nie jest już dla Ciebie czarną magią i z dużą otwartością spojrzysz na nią w kontekście zmian w swoim życiu.

Poniżej wymieniam elementy, w których hipnoza może Ci pomóc. Jest ich oczywiście więcej — to są te najczęściej spotykane:

• uzależnienia (dragi, alkohol, papierosy itp.), także behawioralne, np. hazard czy zakupoholizm,
• lęki i nerwice lękowe,
• fobie,
• prokrastynacja,
• natręctwa i kompulsje,
• stany depresyjne,
• zaburzenia odżywiania,
• ciężkie i traumatyczne przeżycia osobiste,
• negatywne emocje,
• zwiększenie poczucia własnej wartości, skuteczności, pewności siebie i samooceny,
• lepsza realizacja celów w każdej dziedzinie życia i rozwój osobisty,
• programowanie pożądanych zachowań,
• wspomaganie procesów zdrowotnych,
• kreowanie przyszłości oraz zmiana lub usuwanie niepożądanych wspomnień z przeszłości,
• umiejętność zmiany stanów emocjonalnych,
• pogłębienie wiedzy o samym sobie oraz pracy umysłu.

Podsumowanie

Gorąco zachęcam do zapisywania się do newslettera, aby nie przegapić żadnego tekstu.

Hipnotyczne pozdrowienia!
Rafał